Yunus Emre Yunus Emre’nin 13. yüzyılın ortalarında, Anadolu Sakarya irmagi çevresinde bir köyde doğduğu ve 14. yüzyılın ilk yarılarında yine o civarda öldüğü sanılıyor. Bazı kaynaklara göre eğitimden yoksun okuma yazma bilmeyen biriydi. Kesinlikle bildiğimiz; onun köy kökenli oluşudur.

Yunus’un Türk dilini kullanması da bunu gösteriyor. Çünkü: O zamanlarda Anadolu şehir hayatında ilim ve edebiyat dili olarak Arapça ve Farsça etkinliğini sürdürüyordu. Yunus Emre, Anadolu da, Türk dilini harika bir şekilde kullanan ilk şair olmuştur.

Şiirlerinden anlaşıldığı üzere; çağının din ve dünya bilgilerine hiç de yabancı değildir. Hatta, biraz Farsça ve Arapça bildiği ve böylece İslam kaynaklarından uzak kalmadığı, büyük Mutasavvif  Mevlana  Celaleddin Rumi ile ilişkisi bulunduğu, derviş olarak tüm Önasyayı gezip dolaştığı anlaşılmaktadır.

Yunus Emre gerçekten, başka edebiyatları bilen kimselerin sözleriyle: emsalsiz bir şairdir. Türk diliyle dini şiir yazan şairlerin büyüklerinden, en başta gelenlerindendir. Yunus Emre sadece bizim malımız değildir, tüm dünya kendisine hayrandır. Biliyorsunuz evvelki sene de Yunus Emre yılı idi.

Yunus Emre, çok derin fikirleri çok sade kalıplarla ifade edebilme kabiliyetine sahip bir kimsedir. Emsalsiz bir lirizm ile, çok muazzam fikirleri çok kısa cümleler halinde, mısralar halinde anlatabilen bir kimse… İftihar edebileceğimiz bir kimse… İki tane eseri var elimizde: Birisi Yunus Emre Divanı; diğeri: Er-Risaletün Nushiyye… iki eserini biliyoruz.

Bu iki eserinden birincisi divani; o da bilimsel olarak nesri yapılamamış bir eserdir. Ama, Kültür Bakanlığı’nın nesrettiği dr. Mustafa Tatçi’nin Yunus Emre Divanı, daha ileri bir çalışma güzel… Ondan önce de Yunus Emre ile ilgili çok nesirler yapıldı, divan nesredildi. Bu nisbeten onların hepsinden daha öteye, ileri bir çizgiye gitmiş; güzel hoşuma gitti.

Hangi şiir gerçekten Yunus’un diye bir meselemiz var; bunu tesbit etmemiz lazım! Sizin bugün Yunus’un diye sevdiğiniz, ezberlediğiniz, dinlediğiniz ilahilerin bir kısmı onun değildir. c Bir kere iki tane kesin Yunus var: Birisi, Mevlana Celaleddin-i Rumi’yi yetişmiş Yunus; ötekisi, Bursa’da Emir Sultan’a yetişmiş Yunus… Birisi Mevlana’dan biraz genç: ötelisi Emir Sultan’dan biraz genç…

Emir Sultan’dan feyz almış, Emir Sultan’a bağlı… Bu ikinci Yunus daha ziyade “Sol cennetin ırmakları” “Kabenin yolları bölük bölüktür” gibi ilahileri söyleyen… Yani bizim Yunus’un diye sevdiğimiz ilahilerin %60 Bir Yunus o, Bursalı Yunus… Bir Yunus da Sivrihisar’lı Kızılırmağın kenarında ama, Eskişehirdeki sivrihisar değil Hacıbektaş kasabasına çok yakın.